Saçlar uzun, keratin içerikli yapılardır. Keratin kopmaya ve aşınmaya
dayanıklı bir proteindir. Tırnaklar da keratin yapıdadır. İnsan vücudundaki diğer proteinler gibi keratin de amino asit olarak adlandırılan küçük moleküllerin birleşmesinden
oluşmuş büyük bir moleküldür. Amino asitler tespih taneleri gibi ardarda dizilerek
büyük proteinleri oluştururlar.
Tek bir saç telinin çapı, kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte, 0,05 ile
0,09 milimetre arasındadır.
Epidermis derinin en dış tabakasıdır. Her saç teli epidermisteki
bir çentikten çıkar. Saç iki bölümden oluşur: Saç kökü ve saç gövdesi.
SAÇ KÖKÜ
Saç teli saç kökünden çıkar. Bu, kafa derisinin yağ tabakasına
gömülmüş, çay bardağına benzer yapıda küçük bir girintidir.
Saç kökünün deri içinde kalan kısmının en uç bölümüne saç soğanı denir.
Saç soğanı canlı ve sürekli bölünen hücrelerden oluşmuştur. Bu hücreler silindirik
yapıdaki uzun, ince saç liflerini üretirler. Saç soğanında ayrıca, saça rengini
veren pigmentleri üreten hücreler de bulunur. Bu pigmente melanin, onu üreten hücrelere
de melanosit denir. Erkeklik hormonlarının (androjenler) reseptörlerinin de bu bölümdeki
hücrelerin üzerinde olduğu bilinmektedir.
Saç soğanının en dip kısmında dermal papilla olarak adlandırılan
ve damar yumağı içeren yapı bulunur. Bu yapı saçların büyümesi ve beslenmesi için
çok önemlidir. Her bir saç kökü bir iç ve bir dış kök kılıfı tarafından çevrelenmiştir.
Dış kök kılıfının sonlandığı yerde epidermis başlar.
Saç kökünün çevresinde ve bitişiğinde bir takım salgı bezleri de bulunur.
Bunların en önemlileri saçları kayganlaştıran yağı (sebum) salgılayan yağ (sebase)
bezleridir.
SAÇ GÖVDESİ
Saçın derinin dışında kalan kısmına saç gövdesi denir. Saç gövdesi
keratine dönüşmüş ölü hücreler, bunları bir arada tutan bazı maddeler ve bir miktar
sudan ibarettir. Saçı kesilen kişinin hiçbir acı hissetmemesinin nedeni işte bu
yapıdır.
Saç gövdesi üç tabakadan oluşur. En içteki tabaka medulla olarak adlandırılır
ve sadece uzun ve kalın saçlarda bulunur. Keratin liflerinden oluşan korteks saçın
orta tabakasını oluşturur. Saç teline esneklik, sağlamlık ve renk veren katman kortekstir.
Saç gövdesinin en dış tabakası kütikül olarak adlandırılır. Bu renksiz ve ince tabaka
ölü hücre kalıntılarının 6-10 kat halinde birbirlerinin üzerine sarılmasından oluşmuştur
ve saç korteksini koruyucu bir görev üstlenir.